header

ΜΑΓΕΙΡΕΜΑ ΤΟΥ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΥ ΚΕΣΚΕΚ
























Από την προηγούμενοι μέρα της αναπαράστασης κάτοικοι του χωριού ολη τη νυχτα 
ανακατεύουν το κεσκεκ στα καζάνια.
Το έθιμο έχει της ρίζες του στον Πόντο. Το κεσκέκ είναι ένα παραδοσιακό Ποντιακό φαγητό το οποίο μοιράζεται στους παρευρισκομένους στην αναπαράσταση του ποντιακού γάμου στο Δημοτικό Διαμέρισμα Ζυγού, μετά το πέρας της εκδήλωσης . Παρασκευάζεται με χωριάτικη κότα χωρίς κόκαλα, αποφλοιωμένο σιτάρι και αγνό βούτυρο.


 

























 

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ ΚΑΙ ΠΟΝΤΙΑΚΟ ΓΛΕΝΤΙ ΠΑΡΑΜΟΝΗ ΤΟΥ ΘΩΜΑ


ΓΛΕΝΤΙ ΠΑΡΑΜΟΝΗ ΤΟΥ ΘΩΜΑ

 

Όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος παραμονή του Θωμά στο χωριό μας γίνεται και το γλέντι του ποντιακού συλλόγου το διοργανώνει ο ίδιος ο σύλλογος με ποντιακή και παραδοσιακή μουσική.

Στην περιοχή μας δεν υπάρχει μόνο το ποντιακό στοιχείο για αυτο τον λόγο πρέπει να ακούγονται και όλα τα είδη μουσικής έτσι στην παραδοσιακή μουσική είχαμε το συγκρότημα του Μανώλη Περγεταρη και στα ποντιακά τον Παπαδόπουλο Αντώνη.

Η εκδήλωση ξεκίνησε στις δέκα το βράδυ με μεγάλη συμμετοχή του κόσμου και την παρουσία τις πολιτικής και τοπικής αυτοδιοίκησης να δίνει το παρών και να τιμά έθιμα που διατηρούνται πολλά χρόνια αναλλοίωτα.

ΠΟΝΤΙΑΚΟΣ ΓΑΜΟΣ ΣΤΟ ΖΥΓΟ ΚΑΒΑΛΑΣ-Αθηναϊκό - Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων


Καβάλα: Αναβιώνει για 34η χρονιά το έθιμο του ποντιακού γάμου στον Ζυγό
Την Κυριακή, στον Ζυγό Καβάλας, θα γίνει γάμος. Ο γαμπρός και η νύφη αυτές τις μέρες δεν πολυσυνταντιούνται. Το σουμάδεμα (αρραβώνας) έγινε πριν από λίγο καιρό. Η μητέρα του γαμπρού είχε βολιδοσκοπήσει ήδη τη νύφη σ' ένα τοπικό γλέντι. Έστειλε τότε τον καλύτερο φίλο του γιου της να σταθεί δίπλα της. Έτσι γνωρίστηκαν. Μετά, οι προξενήτρες επισκέφθηκαν το σπίτι της κοπέλας για να πουν τα νέα στους γονείς της και να τη ζητήσουν σε γάμο με το παλικάρι. Στην αρχή, εκείνοι δεν ήταν θετικοί. Χρειάστηκαν τρεις επισκέψεις για να συμφωνήσουν στο λογόπαρμα. Τώρα πια, όλα είναι έτοιμα για τον γάμο.

Ο γαμπρός, η νύφη, ο κουμπάρος, οι προξενήτρες, τα πεθερικά, ο παπάς είναι όλοι τους ηθοποιοί, μέλη του Χορευτικού Συγκροτήματος του Συλλόγου Ζυγοσιανών Καβάλας, που θα αναβιώσουν την Κυριακή, για 34η συνεχόμενη χρονιά, ένα έθιμο που έφεραν οι πρόγονοί τους από τις πατρίδες τους στον Πόντο: τον παραδοσιακό ποντιακό γάμο.

«Το δρώμενο θα ξεκινήσει με το ξύρισμα του γαμπρού. Σύμφωνα με το έθιμο, η μητέρα του γαμπρού παίρνει μια πετσέτα, τον σταυρώνει και ρίχνει την πετσέτα στον ώμο του κουρέα. Ο γαμπρός πατά μέσα σε ένα ταψί και ο κουρέας τον ξυρίζει. Άνδρες και γυναίκες χορεύουν με μαντίλια και ρίχνουν χρήματα σε μια πιατέλα. Την ίδια ώρα, η νύφη φεύγοντας από το σπίτι της, κόβει μια πίτα πάνω από το κεφάλι της και πετά τα κομμάτια αριστερά και δεξιά για να φάνε από το έδεσμα οι ανύπαντρες και να παντρευτούν», περιγράφει στο ΑΠΕ - ΜΠΕ ο πρόεδρος του Συλλόγου Ζυγοσιανών, Γιώργος Τσιρίδης.

Η διαδικασία συνεχίζεται με τη στέψη και αργότερα το ζευγάρι πηγαίνει στο σπίτι, όπου η νύφη θα πατήσει ένα πιάτο για να πάνε όλα καλά, θα φάει γλυκό από τα χέρια της πεθεράς της για να γλυκαθεί και θα πάρει ένα καζάνι για να είναι καλή νοικοκυρά. Η μητέρα του γαμπρού θα ρίξει στο ζευγάρι μια χούφτα σιτάρι για να στεριώσει και μετά θα οδηγήσει τη νύφη στο νυμφίο, ένα δωμάτιο του σπιτιού, όπου κάθεται με τις φίλες της. Ο κουμπάρος με τον γαμπρό παίρνουν τη νύφη από το δωμάτιο για να γίνει το αποκαμάρωμα και έπειτα βγαίνουν στην αυλή μαζί για να συναντηθούν με τους συγγενείς και όλους τους χωριανούς. Εκεί ο καθένας μπορεί να προσφέρει τα δώρα του στο νιόπαντρο ζευγάρι την ώρα που ο κουμπάρος παροτρύνει τους συγκεντρωμένους να δίνουν και άλλα δώρα, ενώ ο ντελάλης του χωριού κατονομάζει κάθε δώρο και εκείνον, που το προσέφερε.

Η τελετή ολοκληρώνεται με έναν ιεροτελεστικό χορό, που λέγεται χορός του Χριστού. Τον οδηγεί το νιόπαντρο ζευγάρι και συμμετέχουν άλλα έξι μονοστέφανα ζευγάρια (που δεν έχουν ξαναπαντρευτεί) και ένα μόνο άτομο, κρατώντας κεριά στα χέρια. Ακολουθεί το πλούσιο γλέντι με τα κεσκέκ και τα πισία (εδέσματα με σιτάρι, κοτόπουλο και βούτυρο), με χορούς και παραδοσιακή μουσική.

«Αυτή είναι η παράδοση του Πόντου, που διατηρείται ανελλιπώς κάθε χρόνο από το Σύλλογό μας», τονίζει ο κ. Τσιρίδης και σημειώνει: «Κάθε χρόνο η ανταπόκριση του κόσμου είναι μεγάλη. Έρχονται επισκέπτες από κάθε περιοχή για να ζήσουν μαζί μας αυτό το δρώμενο, να γνωρίσουν την περιοχή, να χορέψουν και να γευτούν τις παραδοσιακές νοστιμιές σε ένα έθιμο, που συμβολίζει την αρχή της ζωής και της άνοιξης».

ΠΟΝΤΙΑΚΟΣ ΓΑΜΟΣ(ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΘΩΜΑ)

 

 

Ποντιακός γάμος στο Ζυγός (Κυριακή του Θωμά)

 


Παμπάλαιο έθιμο το οποίο δεν τόλμησε να αλλοιώσει ο χρόνος, αφού είναι ριζωμένο στις ψυχές των ποντίων, αναβιώνει κάθε χρόνο στο Ζυγός Καβάλας. Γίνεται αναπαράσταση του ποντιακού γάμου ο οποίος «γάμος» συμβολίζει την αρχή της ζωής και της Άνοιξης. Χορευτικά και μουσικά συγκροτήματα δίνουν το δικό τους παραδοσιακό χρώμα στον γάμο ενώ οι προσκεκλημένοι γεύονται το ποντιακό φαγητό «κεσκέκ» και δίνουν ευχές στους νεόνυμφους

.
TA ΕΘΙΜΑ ΤΟΥ ΠΟΝΤΟΥ

 

 Ο ΓΑΜΟΣ

Οι γονείς του αγοριού συζητούσαν και έλεγαν ότι θα παντρέψουν το γιο τους. Θα πήγαιναν να ζητήσουν από τους γονείς του κοριτσιού το κορίτσι τους. Συζητούσαν και έλεγαν, θα πάμε στο σπίτι να την ζητήσουμε. Όριζαν την ημέρα που θα πάνε. Στέλνανε είδηση ότι θα πάνε να τη ζητήσουνε και έπαιρναν μαζί τους κάποιο συγγενή. Πηγαίνανε στο σπίτι συνήθως βράδυ. Ο μπαμπάς και η μαμά της νύφης ήταν ενημερωμένοι ότι θα πάνε να ζητήσουν την κόρη τους. Ξεκινούσε η συζήτηση και έλεγαν αν το παιδί ήταν εργατικό, καλό κ.λ.π. Στο τέλος αν αποφάσιζαν να την δώσουν περίμεναν να έρθει η μέρα για να συναντηθούν με τους γονείς του αγοριού. Κανόνιζαν την ημέρα του γάμου και έλεγαν: "Δικό σας είναι το κορίτσι από τούτη την ώρα". Κάνανε ετοιμασίες για τον γάμο και η πεθερά έπαιρνε την νύφη και πήγαιναν στο μαγαζί να ψωνίσουν.
Από την Τετάρτη μέχρι την Παρασκευή δυο παλικάρια με λύρες, με ένα μπουκάλι ούζο και ένα ποτήρι ή με κεριά έβγαιναν και καλούσαν όλο το χωριό στο γάμο. Τους συγγενείς τους καλούσαν μ' ένα μαντίλι, με κάλτσες, με πετσέτες κ.λ.π.
Το Σάββατο το πρωί έστρωναν τραπέζια και έπαιρναν πιάτα και μαχαιροπίρουνα από τους συγγενείς και τους γείτονες. Το απόγευμα αρχινούσε το γλέντι. Πηγαίνανε να πάρουν τον κουμπάρο κρατώντας δυο κότες ή μια πίτα. Εκεί χόρευαν, γλεντούσαν και μετά γύριζαν στο σπίτι του γαμπρού .
Κατά της
9 με 10 το βράδυ ξεκινούσε το ξύρισμα του γαμπρού. Έπαιρνε η μητέρα του γαμπρού μια πετσέτα, τον σταύρωνε και έριχνε την πετσέτα στον ώμο του κουρέα. Έβαζαν ένα ταψί, ο γαμπρός πατούσε μέσα στο ταψί και ο κουρέας τον ξύριζε. Άντρες και γυναίκες με σταυρωτά άσπρα μαντίλια χόρευαν μπροστά του και έριχναν χρήματα σε μια πιατέλα. Όταν τελείωνε το γύρισμα ο λυριτζής έπαιζε και τραγουδούσε το τραγούδι:

"Ρασχία ντο συρίζεται, ποτάμε ντο βογάτε

α έρτε το μικρόν τ'αρνί και απ 'εσάς φογάτε.

Ομάτε και ματόφρυδα και μάτε άμον ελαίας

ερούξα και αραέβατα σι πούλι τα φωλέας".

To γλέντι συνεχιζόταν μέχρι το πρωί και ξανάρχιζε μετά την πρωινή λειτουργία της Κυριακής. Από το μεσημέρι οι καλεσμένοι δώριζαν στο γαμπρό και στον κουμπάρο. Υπήρχε ένας τελάλης που φώναζε: "Ο Παύλος δώρισε στον γαμπρό 100 δρχ. και στον κουμπάρο 50
δρχ., η Μαρία δώρισε στον γαμπρό ένα πουκάμισο και στον κουμπάρο κάλτσες" κ.ά. Μετά το δώρισμα συνεχιζότανε το γλέντι μέχρι την ώρα της στέψης.
Στο μεταξύ ο κουμπάρος με κάποιους φίλους του και με τα όργανα πήγαιναν να πάρουν την νύφη. Αν η νύφη ήταν μακριά πήγαιναν με αλογόκαρα στολισμένα με μαντίλια ενώ αν ήταν κοντά πήγαιναν με τα πόδια. Όταν έβγαινε η νύφη από το σπίτι της, η μητέρα της έφερνε μια πίτα που ήταν τιγμένη σ' ένα σεντόνι, η νύφη την έσπαγε πάνω απ' το κεφάλι της και η μητέρα της τη μοίραζε στους καλεσμένους.
Αφού έπαιρναν τη νύφη, πήγαιναν στην εκκλησία όπου γινόταν η στέψη. Όταν ο παπάς έλεγε: "Η δε γυνή να φοβείται τον άντρα" η νύφη πατούσε το πόδι του γαμπρού.
Μετά τη στέψη πήγαιναν στο σπίτι του γαμπρού χορεύοντας σ' όλο το δρόμο. Όταν έφτασαν στο σπίτι, έβαζαν στην πόρτα ένα πιάτο το οποίο η νύφη έπρεπε να σπάσει με το πόδι της. Ο κόσμος χειροκροτούσε και φώναζε: "άξια".
Μετά γινόταν το αποκαμάρωμα. Εφτά νιόπαντρα ζευγάρια και ο κουμπάρος μόνος χόρευαν γύρο από τη νύφη και τον γαμπρό κρατώντας στα χέρια τους κεριά. Ο λυράρης τραγουδούσε:

"Νύφε, τίμα τον πεθερό σ', άσον κύρη σ' καλίον,

νύφε, τίμα την πεθερά σ', άσην μάνα σ' καλίον,

νύφε, τίμα τα ντράδελφα σ', άσ' αδέλφες καλίον,

νύφε, τίμα τις συγγενούς σ', άσι συγγενούς σ' καλίον".

 

Έπειτα έμπαινε στο χορό και ο υπόλοιπος κόσμος και το γλέντι συνεχιζόταν.
Το βράδυ της Κυριακής ξανά καλούσαν τους συγγενείς και τους γείτονες και αυτοί ήταν υποχρεωμένοι να φέρουν από μία κότα. Τις μαγειρεύανε, έφτιαχναν μεζέδες και το γλέντι συνεχιζόταν το πρωί της Δευτέρα.
Μετά το γλέντι κάνανε το "νυμφίο". Επειδή ζούσαν πολλές οικογένειες μαζί χώριζαν ένα μέρος για τον γαμπρό και την νύφη και το έλεγαν "νυμφίο".
Το πρωί της Τρίτης η νύφη έπαιρνε ένα γκιούμι νερό, μια λεκάνη και πετσέτες και πήγαινε με μια κοπέλα (μπορεί να ήταν φίλη, κουνιάδα κ.λπ.) να πλένει τα πόδια των συγγενών. Άμα τους έπλενε τα πόδια, τους φορούσε κάλτσες και τους έκανε δώρα.
Έτσι τέλειωνε ο γάμος που κρατούσε τρεις μέρες και δυο νύχτες.

Από εργασία του

Κετετζίδη Νικόλαου και του Δημοτικού Σχολείου Ριζού Ν. Πέλλας (

http://dim-rizou.pel.sch.gr)