pontiakos sillogos img049

Αναλυτικό άρθρο από την κυρία Τασούλα Καμπουριδου στα ‘‘ΧΡΟΝΙΚΑ’‘της καβάλας το 1980 το όλο κείμενο το αναδημοσιεύσαμε από το 10ο φύλλο της εφημερίδας ΝΕΑ ΖΥΓΟΥ-ΚΡΥΟΝΕΡΙΟΥ της Εκδοτριας Ιωαννας Τσαπανιδου τον Απρίλιο του 1996.

Την Κυριακή του Θωμά στις 24-4-1979 και ώρα 4μμ διοργανώθηκε από τον Ποντιακό σύλλογο ο Υψηλάντης αναπαράσταση ποντιακού γάμου.

Η εκδήλωση άρχισε με ομιλία του πρόεδρου της κοινότητας Ζυγού Ζαχοπουλου Νικολάου που καλωσόρισε τους παρισταμένους που τίμησαν με την παρουσία τους τη γιορτή αυτή που φέρνει στη μνήμη των παλαιοτέρων το έθιμο του πόντου και δίνει την ευκαιρία στους νέους να γνωρίσουν τις ρίζες τους.

Κατόπιν άρχισε το πρόγραμμα που την ευθύνη της εκτέλεσης του είχε η γυμνασιάρχης Καμπουριδου Τασούλα που προλογίζοντας pontiakos 1980 είπε : οι έλληνες του πόντου ανέπτυξαν δικό τους κοινωνικό βίο με διαφορετικές εκδηλώσεις από τα αλλά ελληνικά τμήματα της φυλής.

Στον πόντο ήταν ισχυρά τα συναισθήματα της στοργής προς τους γονείς.

Γι’ αυτό χαρακτηρίζονταν μαύρη η μέρα που η κόρη παντρευόταν και εγκατέλειπε το πατρικό της σπίτι , παράλληλα όμως την ιδία μέρα γεννιόταν κι ένα άλλο ισχυρό συναίσθημα , δηλαδή η αγάπη προς τον σύζυγο.

Ο γάμος στους πόντιους θεωρούνταν τίμιος και ιερός έπρεπε οι γονείς του νέου να σκεφτούν κα να αποφασίσουν για να βρουν κατάλληλη νύφη ‘’ να γυναικιζν’ ατον με τ’ έναν καλον και εμορφον κοριτσ’’.

Έπειτα γινόταν τα ΨΑΛΑΦΕΜΕΝ δηλαδή η βολιδοσκόπηση και συγκατάθεση των γονέων της κόρης και μετά το ΣΟΥΜΑΔ δηλαδή ο αρραβώνας οπότε καθόριζαν και το χρόνο που θα γινόταν η στέψη.

Μια εβδομάδα πριν από την στέψη γινόταν το ΛΟΓΟΠΑΡΜΑΝ δηλαδή ο πατέρας ο θειος και ο νουνός του γαμβρού επισκέπτονταν τους γονείς της νύφης και έπαιρναν το λόγο ότι θα είναι έτοιμοι για τη στέψη την προσεχή Κυριακή.

Η προσκληση στο γαμο γινοταν με κερια με πίτυες γραπτώς η προφορικός και ο νιος που αναλάμβανε αυτή τη δουλειά λεγόταν ΚΑΛΕΣΤΟΣ.

Η πρόσκληση του κουμπάρου γινόταν με ένα κριάρι στολισμένο καθώς και με διάφορα άλλα δώρα όπως βραστή κότα μπακλαβά μισή οκά ρακί κι ένα μαντήλι. Επακολουθούσαν χοροί που χόρεψε το τοπικό συγκρότημα δηλαδή ομαλ τικ σερανιτσα διπατ και μετά έγινε πομπή με επικεφαλής το συγκρότημα που χορεύοντας και πίνοντας με τη συνοδεία οργάνων νταβούλι και ζουρνά και πλήθος κόσμου κατευθύνθηκαν στο σπίτι του κουμπάρου Τερζανίδη Γεωργίου και μετά την άφιξη και το σχετικό κέρασμα γύρισαν όλοι στο σπίτι του γαμβρού που βρισκόταν στην κεντρική πλατεία του χωρίου όπου έγινε και η όλη η εκδήλωση.

Εδώ έγινε το ξύρισμα του γαμβρού Λαζαρίδη Χρήστου από τον κουρέα Σιδεριδη Μιχάλη που με διάφορα κόλπα αργοπορούσε το ξύρισμα για να παίρνει φιλοδωρήματα από το γαμβρό και τους συγγενείς του.

Στο μεταξύ αφού έγινε το στόλισμα της νύφης από τις φιλενάδες της τα ΣΥΓΚΟΡΤΣΑ κατευθύνθηκαν προς το σπίτι της και πίνοντας όλος ο κόσμος.

Τ’ ΑΛΑ’Ι’ το συγγενολόι του γαμβρού και ο κουμπάρος για το ΝΥΦΕΜΑΓΜΑΝ δηλαδή για να πάρουν τη νύφη.

Όταν αποχωρίζονταν η νύφη από τους γονείς της τραγούδησε η κ.Κουλακιδου Δέσποινα το τραγούδι του αποχωρισμού : ‘’ Σημερον μαύρος ουρανός ….’’ Και κατόπιν η κ. Πελαγία Νικολουδη τραγούδησε το τραγούδι της χαράς :’’ Σημερον άσπρος ουρανός σημερον άσπρη μέρα σήμερα στεφανώνεται αητεντς την περιστέρα ’’.

Μετά την στέψη στην εκκλησία που δεν παρουσιάστηκε όλη η γαμήλια πομπή Τ’ ΟΨΙΚ’ επέστρεψε στο σπίτι του γαμβρού αφού προηγουμένως έγινε με σχοινί μπροστά στο ζευγάρι το φράξιμο του δρόμου που για να ανοιχτεί δόθηκαν φιλοδωρήματα στα παιδιά που κρατούσαν το σχοινί.

PONTIAKOS GAMOS 1 Ακολουθησε η υποδοχή της νύφης από την πεθερά Πελαγία Νικολουδη που έβαλε στο κατώφλι του σπιτιού ένα πιάτο που το έσπασε με το δεξί της πόδι η νύφη και όλοι φώναξαν Άξιεσα άξιεσα δηλαδή άξια άξια το σπάσιμο του πιάτου δείχνει την αξιοσύνη της νύφης

Μετά φιλώντας της η πεθερά της είπε : ‘’ καλώς την κοδεσποιναν αμον τον γιομ και σε’.’καλως την οικοδέσποινα όπως τον γιο μου και σένα και της δώρισε φλουριά

Στη νύφη δωρίζουν και άλλη συγγενείς και φίλοι σε άλλη στιγμή του του γάμου.

Όμως στην αναπαράσταση του ποντιακού γάμου καρφίτσωσαν χαρτονομίσματα στη νύφη και στο γαμβρό όλοι οι εκπρόσωποι των αρχών των σωματείων και ιδιώτες για τους σκοπούς του τοπικού συλλόγου.

Επειδή ο γάμος στον πόντο ήταν πολυδάπανος με το χρηματικό ποσό μου μάζευε ζευγάρι σχεδόν κάλυπταν όλα τα έξοδα του γάμου.

Μετά την πρόσφορα την χρηματικών δώρων ακολουθησε το ΘΗΜΙΣΜΑΝ που είναι ο πρώτος χορός μετά την στέψη και τον χορεύουν οι νεόνυμφοι με έξι άλλα ζευγάρια μονοστεφανα και ένα ΤΕΚ ( μονό) δηλαδή συνολικά 15 άτομα.

Στο θημισμαν κάθε ζευγάρι κραταει μια άσπρη αναμμένη λαμπάδα και οι νεόνυμφοι κρατούν την πιο ωραία στολισμένη λαμπάδα.

Ο τελευταίος χορός του γάμου το ΚΑΤΣΑΓΓΕΛ χορεύεται τα ξημερώματα της Δευτέρας και μαζεύουν κότες από το χωριό οι χορευτές και τις κρεμούν στη μέση τους.

Με το κατσαγγελ τέλειωσε η αναπαράσταση του ποντιακού γάμου και ακολουθησαν χοροί το μεγάλο συγκρότημα χόρεψε Τρυγόνα και κοτσαρι το μικρό Σερανιτσα και το μεσαίο Σερανιτσα και Σερρα.

Ακολουθησε συνεστίαση των προσκεκλημένων με διάφορα φαγητά και κυρίως με το πατροπαράδοτο Κεσκεκ και ο χορός με τη συμμετοχή όλου του κόσμου συνεχίστηκε ως αργά.

Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους οι βουλευτές κ.Αντωνιαδης και Δ.Δημοσθενοπουλος ο δήμαρχος Καβάλας Δ.Λολιδης ο ανωτ.διοικητης χωροφυλακής Ανατ.Μακεδονιας Ηλίας Δαλωλης εκπρόσωπος της μεραρχίας η πρόξενος της Σουηδίας Μ.Συμεων ο διευθυντής του υπουργείου Β.Ελλαδος Μιλτιάδης Παπαδόπουλος ο πρόεδρος της Ευξείνου λέσχης Θεσσαλονίκης καθηγητής Ι.Συμεωνιδης ο πρόεδρος της Π.Ε.Π.Σ Χαρ.Λυσαριδης ο πρόεδρος ποντίων Δράμας Ευρ.Σαμπλιδης ο πρόεδρος της λέσχης ποντίων Καβάλας Δ.Σειτανιδης ο πρόεδρος του Αγίου Τρύφωνος Καβάλας Σωκρ.Χαιτας οι εκπρόσωποι των φάρου Θεσσαλονίκης Στ,Ευσταθιαδης και Αβραμίδης ο εκπρόσωπος της Παναγίας Ζουμερά Αθηνών Μανουσιδης και πλήθος κόσμου.

Για την εκτέλεση του προγράμματος βοήθησε ιδιαίτερα το προεδρείο του ποντιακού συλλόγου Ζυγού η Γυμνασιάρχης Τ.Καμπουριδου και ο Παναγιώτης Ταμπουριδης.

Λύρα έπαιξε ο Λάζαρος Αναστασιάδης νταβούλι και Ζουρνά οι αδελφοί Ταπανιδη.

Αφήστε ένα Σχόλιο

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.

Scroll to Top